onload="mapaStart();skoczDoAdresu('ul. Tomasza Zana 18A, 60-691 Poznań'); return false;">
facebook
Polski English Deutsch

Gyros

Gyros jest daniem kuchni greckiej. Jest to marynowane w ziołach mięso, opiekane na poziomym ruszcie. Obecnie to bardzo popularna potrawa podawana na całym świecie, również w Polsce. Gyros jest zaliczany do dań typu fast food lub street food, ale można przyrządzić go również w domu.


Kilka faktów

Pierwotnie gyros był przyrządzany z baraniny lub jagnięciny. Jednak zaniechano tego i teraz nawet w Grecji rzadko używa się tego rodzaju mięsa. Znacznie bardziej popularny jest gyros z wieprzowiny, drobiu, czasem cielęciny.


Gyros jest podawany w greckim pieczywie pita na dwa sposoby:

  • Owinięty w placek
  • Placek jest nadziany mięsem
  • Dodatkiem jest sos tzatziki (sos jogurtowy z ogórkiem i czosnkiem) oraz różne warzywa.


Historia dania

Gyros jest często mylony z doner kebabem. Nic dziwnego, Grecja przez długi czas znajdowała się pod panowaniem Cesarstwa Otomańskiego, w związku z czym wielu Greków mieszkało na terenie dzisiejszej Turcji. Tam właśnie w XIX w. popularna stała się baranina opiekana na pionowym ruszcie i cięta nożem.


W połowie XX w. Grecy powracający z Turcji przywieźli ze sobą doner kebab. Wkrótce na ateńskich ulicach zaczęto podawać to danie. Jednak uległo ono modyfikacji, bo baranina została zastąpiona wieprzowiną, a dodatkiem stał się grecki sos tzatziki. Potrawa zmieniła również nazwę i została nazwana gyros, co dosłownie oznacza "krąg" lub "obracać".


W latach 70-tych ubiegłego wieku gyros był już popularny nie tylko w Grecji, ale również w reszcie Europy i Stanach Zjednoczonych.


Jak przygotować gyros

Tajemnica smaku tego dania polega na odpowiednim doborze ziół i wielogodzinnym marynowaniu mięsa. W skład marynaty do gyrosa wchodzą: sól, słodka i ostra papryka, czarny i biały pieprz, oregano, czosnek, cynamon, anyż, kolendra, gałka muszkatołowa, kmin rzymski, koper rzymski, sumak. Mięso jest krojone na cienkie płaty i obtaczane w mieszance przypraw.


Po upływie określonego czasu, mięso jest nadziewane na długą szpadę w formie odwróconego stożka. Płomień palnika opieka mięso, a równomierny stopień wypieczenia zapewnia ruszt, który stale obraca się wokół własnej osi.


Kiedy wierzchnia warstwa jest odpowiednio upieczona zostaje cienko ścięta, a reszta mięsa piecze się dalej i ponownie jest ścinana, aż do wykończenia składnika. Odpowiedni stopień nawilżenia mięsa, zapewnia tłuszcz przesączający się z górnych warstw do dolnych.


Sposób podawania gyrosa

Gyros jest najczęściej podawany zawinięty w pitę. Można się również spotkać z wersją, kiedy pita jest nadziana mięsem. Obowiązkowym dodatkiem jest sos tzatziki oraz świeże warzywa. W tej formie danie jest najczęściej sprzedawane jako street food.


W barach i restauracjach mięso jest ułożone na picie, oczywiście dodatkowo jest sos (czasem nawet kilka), a zamiast warzyw jest sałatka grecka, czyli ogórek, pomidor, papryka, oliwki, cebula. Niemal obowiązkowym dodatkiem są frytki, szczególnie w Grecji.


Nieco odbiegająca od greckiego oryginału jest sałatka gyros. To rodzaj warstwowej sałatki, gdzie mięso stanowi jedną z warstw, a pozostałe to najczęściej kapusta pekińska, kukurydza, cebula, pomidory, papryka, majonez.